Mergelwinning

De Zuidlimburgse kalksteen of mergel wordt al sinds mensenheugenis gewonnen. Plinius Secundus (23-79 n. Chr.) schrijft in zijn "Naturalis Historiae" dat in Noordwest-Europa de Eburonen al een methode hadden gevonden om het land vruchtbaar te maken door de plaatselijke kalksteen als mest te gebruiken. Plinius rept daarbij zelfs over schachten van circa 100 voet diep

Eerder al schreef Marcus Terentius Varro (116-27 v. Chr.) in zijn "De Re Rustica" dat de langs de Rijn optrekkende Romeinse legers landstreken tegen kwamen waar de plaatselijke bevolking de akkers vruchtbaar maakten met opgegraven wit krijt.
Het is niet uitgesloten dat demakers van de vuursteen-mijnen bij Ryckholt - Sint Geertruid zo'n 4000 jaar geleden al mergel voor dit doel gebruikten: nergens in de omgeving is een spoor van de enorme hoeveelheden mergel die bij de vuursteen-winning vrijkwamen te vinden!
De Romeinen introduceerden het gebruik van plaatselijke steensoorten als bouwmateriaal voor huizen, hoeven, badgebouwen en vestingwerken.
Daarvoor is in Zuid-Limburg mergel gebruikt, maar niet in grote hoeveelheden.

Na de Romeinse tijd nam het gebruik van mergel als bouwmateriaal weer snel af: er werd weer gebouwd met hout en leem en stro. Voor wat betreft de Sint Pietersberg dateren de oudste delen van de gangenstelsels vermoedelijk uit het begin van de 15de eeuw. Toen deed Johan van Heinsberg (1417 - 1435), de Prins-Bisschop van Luik, een beroep op de paters Observanten om de winning van kalkstenen blokken op te nemen om de stad Luik te helpen herstellen van de zware oorlogsschade. Pas na 1580 komen er meer "particuliere" blokbrekers.

In de loop van de tijd is op deze wijze een gangenstelsel ontstaan met een totale lengte van ruw geschat 250 km!.

Rond het einde van de vorige eeuw werd begonnen met het aanleggen van open groeven, waar in dagbouw mergel werd gewonnen voor de cement-industrie. In de resterende gangenstelsels (Lichtenberg en het Noordelijk gangenstelsel) worden door de VVV Maastricht rondleidingen verzorgd.

home | terug