[NHMM home]
exposities | kinderpagina's | collecties | onderwijs | algemeen | zoeken | flashversie

Van verleden tot heden: Dynamiek

Tussen de exposities over geologie en biologie staat het "Dynamicum",
een afdeling waarin de invloed van mens en klimaat op landschap,
flora en fauna aan de orde komen.

Landschap, flora en fauna zijn in miljoenen jaren steeds weer veranderd.
Maar wel heel langzaam. De laatste tweeduizend jaar gaat het echter steeds sneller...

Klik op de tijdlijn om de verandering te zien:

de jagers en verzamelaars | de landbouwers | de romeinen | de middeleeuwen | de 17e en 18e eeuw | de 19e eeuw | de jaren '50 | de jaren '90






























De jagers en verzamelaars
De eerste mensen in Zuid-Limburg volgden het voedsel: ze 'kampeerden' als jagers tijdelijk op plaatsen waar ook voldoende vruchten en noten verzameld konden worden. De oudste sporen van mensen in Zuid-Limburg zijn zo'n 250.000 jaar oud. Het zijn daardoor ook de oudste aanwijzingen van menselijke bewoning in Nederland! Deze sporen werden gevonden in een grind- en lössgroeve bij Maastricht, de Belvédère. Rondtrekkende jagers lieten daar houtskool, vuurstenen werktuigen en stukjes oker achter. Aan de hand van fossielen weten we welke planten en dieren er in deze tijd voorkwamen. Zo kan het landschap waarin de Belvédère-mensen leefden worden gereconstrueerd. En zo weten we ook wat er op hun menu stond.

begin | verder

 

 

 

 

 

 

 

 

 


De landbouwers
De invloed van mensen op het landschap werd groter. Stukjes bos werden gekapt om akkers aan te leggen. De eerste boerderijen werden gebouwd. Steeds meer mensen bleven steeds langer op dezelfde plaats! Nadat het winnen en bewerken van brons en ijzer was 'uitgevonden' kon met nieuwe en grotere werktuigen steeds meer land bewerkt worden. Groepjes boerderijen vormden de eerste dorpen.

begin | terug | verder




































De romeinen
De Romeinen legden de eerste verharde wegen aan en bouwden vestingwerken. Deze groeiden uit tot de eerste steden: centra voor handel en industrie. Vanaf dit moment ontstaan steeds meer bouwwerken op de tekentafel. De basis voor het huidige Maastricht werd gelegd door de Romeinen. Er werd een kleine vesting gebouwd om de enige brug over de Maas te bescher- men. Uit de resultaten van archeologische opgravingen kon een reconstructie van de vesting en het omringende landschap worden afgeleid.

begin | terug | verder



































De middeleeuwen
Konijnen kwamen tot 300 jaar voor het begin van onze jaartelling alleen in Spanje en Portugal voor. Middeleeuwse monniken fokten ze op grote schaal omdat ongeboren en heel jonge dieren niet gerekend werden tot het tijdens de vastendagen verboden vlees.

begin | terug | verder






































De 17e en 18e eeuw
Op uitgestrekte landgoederen werden vaak exotische vogels gehouden. Natuurlijk ontsnapten er wel eens een paar. En soms konden deze vluchtelingen in het wild voor nakomelingen zorgen. Na het eerste broedgeval van de Nijlgans in Limburg in 1986 broeden er nu al zo'n 50 paren in het wild.

begin | terug | verder




































De 19e eeuw

Vogels, Konijnen en vissen staan op het menu van de Rode wouw die tot 1850 nog regelmatig in de omgeving van Maastricht broedde. Maar afval en aas staan bovenaan zijn wensenlijstje. Het einde van de leerlooierijen in Maastricht betekende het einde van de Rode wouw als broedvogel in onze omgeving.

begin | terug | verder




































De jaren '50

Veel zaden van planten hebben kleine weerhaakjes waarmee zij aan de vacht van dieren kleven. Voor sommige soorten had dit grote gevolgen. Zo is Bezemkruiskruid via schapenvachten uit Zuid-Afrika in de Belgische wolwasserijen terecht gekomen. Van daar uit via de Maas naar Nederland was nog maar een kleine stap. De eerste vondst langs de Maas in Nederland (bij Eijsden) dateert uit 1942. Nu komt Bezemkruis- kruid voor in heel Nederland.

begin | terug | verder














































































De jaren '90

Tot zo'n 25 jaar geleden kwam Lepelblad alleen voor langs de kust. Daarna begon een spectaculaire uitbreiding landinwaarts langs de autosnelwegen. De verklaring is eenvoudig: het strooizout trekt in een strook naast de rijweg in de grond. En daar kan deze kustplant uitstekend gedijen. Het verspreidings- kaartje van Lepelblad lijkt dan ook wel erg veel op de kaart met snelwegen!

begin | terug

 

exposities | kinderpagina's | collecties | onderwijs | algemeen | zoeken | flashversie